W tym roku mija 50 lat od Protestów Czerwca ’76, które miały miejsce w Płocku, Radomiu i Ursusie. Obchody rocznicowe w Płocku rozpoczęły się w niedzielę, 21 czerwca, uroczystą mszą św. W środę, 24 czerwca, odsłonięto wyjątkowy mural, którym twórcy upamiętnili półwiecze czerwcowych wydarzeń. Tego samego dnia w płockim Teatrze Dramatycznym odbyła się uroczysta gala upamiętniającej protesty, podczas których robotnicy wyrazili swój sprzeciw wobec władz PRL.
Uroczysta msza św. w intencji uczestników wydarzeń z 25 czerwca 1976 roku odprawiona była w niedzielę, 21 czerwca, w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Przewodniczył jej biskup płocki Szymon Stułkowski. W mszy św. wzięli udział uczestnicy protestu robotniczego sprzed 50 lat, a także zakładowe delegacje NSZZ „Solidarność” i przedstawiciele władz samorządowych Płocka.
Warto dodać, że przed uroczystą mszą św. delegacje spotkały się przy płockiej „Stanisławówce”, gdzie znajduje się pomnik ks. Jerzego Popiełuszki i tablica upamiętniająca robotnicze protesty. Przedstawiciele płockich władz samorządowych oraz delegacje oddały hołd uczestnikom wydarzeń, które były początkiem odzyskania przez Polskę suwerenności i demokracji. Złożono wiązanki z biało – czerwonych kwiatów.
Gala w płockim teatrze
W środę, 24 czerwca, w przededniu 50. rocznicy Protestów Czerwca ’76 odsłonięto w Płocku mural, który w każdym szczególe swojej grafiki przywołuje ważność wydarzeń sprzed pół wieku. Ścienne dzieło znajduje się na bloku przy ulicy Narodowych Sił Zbrojnych 17. Autorem projektu jest miejski grafik Robert Parzychowski.
Podczas uroczystości prezydent Płocka, Andrzej Nowakowski podziękował uczestnikom pamiętnych wydarzeń sprzed pół wieku za odwagę, determinację i wierność wartościom, które stały się fundamentami wolnej Polski.
– Były to niezwykle ważne i poruszające uroczystości, które przypomniały o jednym z kluczowych momentów najnowszej historii Płocka, naszego regionu, Mazowsza i całego kraju – relacjonuje uroczystą galę, starosta płocki, Sylwester Ziemkiewicz. – Wydarzenia Czerwca ’76, które rozegrały się m.in właśnie w Płocku to czas odwagi ludzi, którzy upomnieli się o godność, sprawiedliwość i podstawowe prawa obywatelskie – wartości, które pozostają fundamentem naszej wspólnoty.
– 50 lat – czas, który upłynął od protestów robotników pozwala jeszcze wyraźniej dostrzec ich historyczną doniosłość oraz miejsce, jakie zajmują w procesie przemian prowadzących Polskę ku wolności. I jest to miejsce wyjątkowe – zauważa starosta płocki. Sylwester Ziemkiewicz podkreśla: – Niech pamięć o uczestnikach Czerwca 1976 roku pozostaje trwałym elementem naszej zbiorowej świadomości, a ich odwaga i niezłomność będą dla kolejnych pokoleń źródłem inspiracji do budowania wspólnoty opartej na wolności, solidarności i odpowiedzialności za dobro wspólne.
Oprócz wszystkich podziękowań, które wybrzmiały podczas środowego popołudnia, na scenie teatru wystawiono widowisko historyczne „Czerwiec ’76”.
Co wydarzyło się 50 lat temu?
„Do protestu robotników i mieszkańców Płocka doszło 25 czerwca 1976 r. Na wieść o podwyżkach cen żywności i robotniczych wystąpieniach w Ursusie i Radomiu spod bramy Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych – obecnie Orlen – wyruszył w kierunku centrum miasta spontaniczny pochód robotników, do którego dołączały kolejne osoby, w tym pracownicy innych przedsiębiorstw.
Manifestujący, w sumie około 3 tys. osób, dotarli pod budynek ówczesnego płockiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR – obecnie Książnica Płocka. Doszło tam do starć z milicją i ściągniętymi z innych miast jednostkami ZOMO, które trwały do późnego wieczora. Protestujący byli wyłapywani, bici i zatrzymywani. Do zatrzymań dochodziło także już po zajściach. Uczestników protestu identyfikowano na podstawie zdjęć, które Służba Bezpieczeństwa wykonywała m.in. podczas przemarszu manifestantów ulicami Płocka. W sumie aresztowanych zostało 55 osób, a 34 spośród nich przedstawiono zarzuty. Wobec 18 uczestników protestu zapadły wyroki od 2 do 5 lat pozbawienia wolności. Wielu spośród protestujących było represjonowanych, np. zwalnianych z pracy.
Protest robotników i mieszkańców Płocka w czerwcu 1976 r. był przez władze PRL pomijany lub umniejszany. Było to celowe działanie propagandowe, ze względu na planowane tam w tym czasie centralne uroczystości dożynkowe z udziałem pierwszego sekretarza PZPR Edwarda Gierka i premiera Piotra Jaroszewicza. Ostatecznie komunistyczne władze nie zdecydowały o przeniesieniu organizacji dożynek do innego miasta – odbyły się one w Płocku we wrześniu 1976 r.” – czytamy wspomnienia tamtych dni na stronie Polskiej Agencji Prasowej.
Fot. Urząd Miasta Płocka oraz Starostwo Powiatowe w Płocku