Podziemny Magazyn Gazu zlokalizowany w Wierzchowicach na Dolnym Śląsku to największy tego typu obiekt w Polsce. Po rozbudowie, która właśnie się zakończyła, magazyn zwiększył swoje możliwości o ponad 60 proc., czyli z 1,3 do 2,1 mld m³. Dzięki temu łączne zdolności magazynowania gazu w Polsce zwiększyły się o 25 proc., czyli do około 4,1 mld m³. Podczas prac nad projektem Orlen zostawiał sobie jeszcze furtkę do dalszego rozwoju wierzchowickiej inwestycji. Zaprojektowano go bowiem tak, aby możliwa była jego rozbudowa.
– Systematycznie rozwijamy własne wydobycie, dywersyfikujemy kierunki dostaw i inwestujemy w infrastrukturę. Rozbudowa PMG Wierzchowice, największego magazynu gazu w Polsce, zwiększa krajowe możliwości magazynowania o około jedną czwartą – podkreślił Ireneusz Fąfara. – To istotne wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz kolejny krok w budowaniu niezależności energetycznej Polski.
W trzy lata…
Aby bardziej zobrazować pojemność magazynu dopytaliśmy prezesa Orlenu, na jaki czas i jakiej części Polski wystarczy gazu z tego jednego magazynu? – Jeśli w Polsce zużywamy mniej więcej 20 miliardów metrów sześciennych gazu rocznie, a wszystkie magazyny, które mamy dzięki temu zwiększeniu mają pojemność 4 miliardów metrów sześciennych, no to zmagazynowanego gazu wystarczy na 1/5 naszego rocznego zużycia – wyjaśnił Fąfara.
Od ilu lat powstawał magazyn w Wierzchowicach? – Pierwsze pomysły były w 1995 roku, więc cały magazyn, ten wielki powstawał 30 lat, ale ta część, którą dzisiaj otwieramy 3 lata – mówił prezes Orlenu.
Rozbudowa PMG Wierzchowice kosztowała prawie 600 mln zł. – W ramach inwestycji wykonano trzy nowe odwierty do zatłaczania i odbioru gazu, zmodernizowano instalację do jego osuszania oraz zainstalowano dodatkowe agregaty sprężające – wymienia Orlen. – Dzięki temu zwiększyły się nie tylko pojemność magazynu, lecz także możliwości elastycznego uzupełniania zapasów i kierowania surowca do sieci. Inwestycja wspiera realizację celów Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. w zakresie rozwoju pojemności i mocy odbioru podziemnych magazynów gazu.
Bezpieczniej w całej Polsce
– To jest zwiększenie zdolności magazynowych o 25 proc. jeżeli chodzi o kraj. Tutaj w Wierzchowicach ta zdolność wzrasta do 2,1 mld metrów sześciennych w skali kraju, do 4,1 mld. Jest to znowu proces rozbudowy magazynów, który sprawia, że każdy obywatel i każde przedsiębiorstwo może się czuć bardziej bezpieczne – zaznaczał Miłosz Motyka, minister energii w rządzie Donalda Tuska.
– Dzisiaj ten największy proces inwestycyjny, jeżeli chodzi o rozbudowę powierzchni magazynowych gazów w Europie prowadzi Polska i możemy być z tego dumni. Mówi się, że nie powinno się właściwie naprawiać czegoś, bo tutaj kiedyś już taka inwestycja była, że lepiej budować od nowa. W tej sytuacji było lepiej zagospodarować – tłumaczył minister.
– Podstawowa zasada jest taka, która myślę w tych dniach szczególnie powinna wybrzemić, na którą powinniśmy zwracać uwagę, to zasadność ekonomiczna, czyli żeby się opłacało. Wybrać taki model rozbudowy lub obudowy, który przy jak najniższym nakładzie będzie dawał jak najwyższą stopę zwrotu. I tak jest tutaj w Wierzchowicach – podkreślał Motyka. – Chociaż różnie bywało. W Ostrołęce na przykład się nie udało. Więc dwie różne inwestycje, ale które pokazują politykę – nie ukrywał minister energii.
Czy są jakieś prognozy na ile tego gazu by nam wystarczyło w kryzysie, w momencie odcięcia dostaw? – Dążymy do tego, żeby to było kilka miesięcy – mówił minister. – Nie tak jak dzisiaj dwa, trzy miesiące, tylko żeby to było znacznie więcej. Jeżeli chodzi o prognozy i rozbudowę kolejnej powierzchni magazynowej, to dążymy do tego, żeby być w kolejnych latach i po kolejnych inwestycjach zabezpieczeni na przynajmniej pół roku.
Wzmocnienie całego systemu
PMG Wierzchowice jest magazynem złożowym, w którym gaz gromadzony jest w naturalnych strukturach geologicznych. Złoże odkryto w 1971 r., a po 23 latach eksploatacji, w 1995 r., przekształcono je w magazyn gazu. Właścicielem i głównym użytkownikiem instalacji jest Orlen, który wykorzystuje ją do bilansowania rynku oraz zapewniania ciągłości dostaw swoim odbiorcom. Głównym wykonawcą i podmiotem sprawującym nadzór nad inwestycją był Orlen Technologie. Orlen Gazoprojekt opracował projekt, a odwierty wykonało Exalo Drilling.
Rozbudowa magazynu na Dolnym Śląsku wzmacnia cały system magazynowy Grupy Orlen, w skład którego wchodzi siedem podziemnych magazynów gazu wysokometanowego. Pięć z nich – Wierzchowice, Strachocina, Husów, Swarzów i Brzeźnica – to magazyny złożowe zlokalizowane w wyeksploatowanych złożach węglowodorów. Obiekty w Kosakowie i Mogilnie są magazynami kawernowymi, w których gaz przechowywany jest w komorach utworzonych w złożach soli.
W 2025 r. Orlen dostarczył polskiej gospodarce 8,6 mld m³ gazu ziemnego z własnego wydobycia, co odpowiadało około 40 proc. krajowego zapotrzebowania.
Oficjalne otwarcie rozbudowanej części PMG odbyło się w środę, 4 listopada.
Fot. Orlen oraz Dziennik Płocki