Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej to pierwszy system w historii Polski, który kompleksowo obejmuje działania wzmacniające bezpieczeństwo społeczności lokalnych. Na realizację programu województwo mazowieckie ma w tym roku do dyspozycji 665 mln zł. Powiat płocki jest największym beneficjentem programu na Mazowszu. Finalnie na ziemi płockiej mają powstać 33 obiekty zbiorowej ochrony ludności. Dotychczas wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski podpisał umowy z jedenastoma jednostkami samorządu terytorialnego z regionu płockiego.
– Dzięki przyznanemu dofinansowaniu zostaną dostosowane lub wyremontowane dawne obiekty, w których powstanie 14 miejsc doraźnego schronienia dla ponad 1 400 osób – wyjaśnia Luiza Jurgiel-Żyła, rzeczniczka prasowa wojewody mazowieckiego. Jak podkreśla „środki zostaną również przeznaczone na prace przygotowawcze w 8 miejscach doraźnego schronienia oraz 11 miejscach ukrycia, które łącznie będą mogły pomieścić ponad 4 tys. osób. Łącznie po wykonaniu modernizacji i na podstawie ekspertyz w najbliższych latach region płocki zyska 33 obiekty zbiorowej ochrony”. Łączna kwota przyznanego dofinansowania wynosi 6 636 411,82 zł.
Dotychczas podpisano umowy…
➡ Powiat Płocki – umowa na kwotę 1 815 552,79 zł – obejmuje dostosowanie lub remont 4 miejsc doraźnego schronienia oraz prace przygotowawcze dla 2 miejsc ukrycia [MDS: ul. Pałacowa 2 Bodzanów, ul. Wyszogrodzka 13 Bodzanów, ul. Płocka 90 Płock (Brwilno), ul. Goślice 66 Bielsk. ul. Bielska 59 Płock, ul. Niepodległości 11A Wyszogród]
➡ Nowy Duninów – umowa na kwotę 40 000,00 zł prace przygotowawcze dla 1 miejsca ukrycia;
➡ Płock – umowa na kwotę 200 000,00 zł prace przygotowawcze dla 1 miejsca ukrycia (Specjalistyczny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 w Płocku, ul. Gradowskiego 24);
➡ Drobin – umowa na kwotę 2 118 489,03 zł obejmuje dostosowanie lub remont 8 miejsc doraźnego schronienia [Drobin: ul. M. Piłsudskiego 12, ul. Padlewskiego 4, 6, 8, 10, ul. Płocka 4/16, ul. Płońska 10/1, ul. Targowa];
➡ Brudzeń Duży – umowa na kwotę 783 000,00 zł obejmuje dostosowanie lub remont 1 miejsca doraźnego schronienia oraz prace przygotowawcze dla 1 miejsca ukrycia [MDS: ul. Toruńska 2 Brudzeń Duży];
➡ Słubice – umowa na kwotę 200 000,00 zł obejmuje prace przygotowawcze dla 1 miejsca ukrycia;
➡ Bodzanów – umowa na kwotę 200 000,00 zł obejmuje prace przygotowawcze dla 1 miejsca doraźnego schronienia (ul. Wyszogrodzka 1, 1a Bodzanów);
➡ Gąbin – umowa na kwotę 290 000,00 zł obejmuje prace przygotowawcze dla 2 miejsc ukrycia [Aleja Jana Pawła II 16 Gąbin, ul. Staszica 3 Gąbin];
➡ Bulkowo – umowa na kwotę 402 370,00 zł obejmuje prace przygotowawcze dla 4 miejsc ukrycia;
➡ Łąck – umowa na kwotę 362 000,00 zł obejmuje dostosowanie lub remont 1 miejsca doraźnego schronienia [ul. Kolejowa 1, Szkoła Podstawowa w Łącku];
➡ Stara Biała – umowa na kwotę 225 000,00 zł obejmuje prace przygotowawcze dla 6 miejsc doraźnego schronienia [ul. Szkolna 14 Maszewo Duże, Stara Biała 53 Biała, Wyszyna 2 Biała, ul. Floriańska 4, 20 Stare Proboszczewice, ul. Jana Kazimierza 1 Biała].
– Podsumowanie naboru w obszarze II, tj. „Zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw” jest jeszcze w trakcie przygotowywania, a część umów jeszcze nie jest podpisana – zaznacza Luiza Jurgiel-Żyła.
Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski podpisał z mazowieckimi samorządami umowy na ponad 190 mln zł z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, przeznaczone na przygotowanie obiektów zbiorowej ochrony. W ramach dotychczas podpisanych umów jeszcze w 2026 roku zostanie zmodernizowanych prawie 90 istniejących obiektów. Samorządy przygotują również dokumentację dla ponad 500 miejsc doraźnego schronienia, ukryć i schronów. Na bieżąco podpisywane są kolejne umowy o dotacje, aby wzmacniać odporność społeczności lokalnych na zagrożenia.
Do umów odniósł się starosta płocki…
Specyfika obejmująca bezpieczeństwo jest dość złożona i rozbudowana. Jeżeli chodzi o sam samorząd powiatu płockiego, pozyskaliśmy środki tak naprawdę na dwa bardzo ważne obszary – mówi w rozmowie z Dziennikiem Płockim, starosta płocki, Sylwester Ziemkiewicz.
Pierwszy, o którym wspomniał samorządowiec dotyczy właśnie miejsc schronienia. – W ramach pozyskanych środków w tym roku projektujemy miejsce schronienia w technologii Dual Use połączone z Centrum Zarządzania Kryzysowego Bezpieczeństwa na terenie naszego powiatu w bezpośrednim sąsiedztwie Starostwa Powiatowego w Płocku – wyjaśnia. -Projektujemy też podobny obiekt przy szkole średniej w Wyszogrodzie. Do tego wykonujemy już miejsca schronienia na terenie naszego powiatu w czterech lokalizacjach: przy Domu Pomocy Społecznej w Brwilnie, przy Domu Pomocy Społecznej w Goślicach, przy Domu Pomocy Społecznej w Miszewie i przy Bazie Drogowej w Bodzanowie.
– Kolejnym bardzo ważnym elementem są środki, które pozyskaliśmy na obszar obejmujący magazyny obrony cywilnej. Rok temu powstał taki magazyn w Miszewie przy Domu Pomocy Społecznej, który też był odwiedzany przez pana wojewodę i został przez przedstawicieli rządu oceniony bardzo wysoko – mówi starosta. Przypomnijmy, że jest to w pełni wyposażony magazyn pomagający mieszkańcom odnaleźć się w trudnych sytuacjach kryzysowych. Ziemkiewicz podkreśla, że w tym roku starostwo planuje powstanie magazynu przy zespole szkół w Gąbinie.
To plany samorządu powiatu płockiego na ten rok. Do tego dochodzą przedsięwzięcia, które planują samorządy gminne, czyli miejsca schronienia i magazyny obrony cywilnej. – To tworzy spójny system na terenie całego powiatu pokazujący, że wspólnie z gminami utworzymy, jak największą ilość takich miejsc na terenie całego województwa.
Starosta płocki wyjaśnia również, że zazwyczaj miejsca ukrycia, bądź też miejsca schronienia są tworzone przy obecnej infrastrukturze publicznej. – Jeżeli chodzi o Powiat Płocki, są to właśnie Domy Pomocy Społecznej i zespoły szkolne, ponieważ znajduje się w tych miejscach infrastruktura, są tam skupiska osób, mieszkańców, którzy stale tam przebywają, dlatego je wyposażamy. Podobnie dzieje się na poziomie gmin – tłumaczy Sylwester Ziemkiewicz. – Gminy diagnozują swój obszar i przy obiektach publicznych proponują, projektują, będą tworzyć, dostosowywać pomieszczenia do tego, aby to były miejsca schronienia.
Konkretne pieniądze, konkretne prace
Pozostała część artykułu pod grafiką
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej pozwala na systemową odbudowę sieci obiektów, które będą mogły zapewnić mieszkańcom ochronę w sytuacjach kryzysowych. W tym roku samorządy prowadzą zarówno prace w istniejących budynkach, jak i przygotowują inwestycje wymagające dłuższego procesu projektowego. Tam, gdzie stan techniczny obiektów oraz przeprowadzone kontrole pozwalają na szybkie rozpoczęcie prac, istniejące pomieszczenia są remontowane i dostosowywane przede wszystkim do funkcji miejsc doraźnego schronienia. Równolegle powstają ekspertyzy, projekty budowlane, programy funkcjonalno-użytkowe i pozostała dokumentacja potrzebna do rozpoczęcia w kolejnych latach budowy lub modernizacji miejsc doraźnego schronienia, ukryć i schronów.
W tym roku rozpoczęły się konkretne prace w obiektach, które można szybko i bezpiecznie dostosować do potrzeb mieszkańców. Jednocześnie Mazowiecki Urząd Wojewódzki finansuje dokumentację inwestycji wymagających dłuższego przygotowania. Dzięki temu samorządy będą gotowe do rozpoczęcia kolejnych prac, gdy tylko uruchomione zostaną środki na następne lata. Dzięki dotychczas podpisanym umowom działania samorządów obejmują blisko 600 obiektów. Większość z nich znajduje się obecnie na etapie przygotowania dokumentacji, natomiast w obiektach, które mogą zostać dostosowane już teraz, prace zostaną przeprowadzone jeszcze w 2026 roku.
Największą liczbę obiektów zbiorowej ochrony planują samorządy z terenu: powiatu płockiego – 34 obiekty, powiatu żyrardowskiego – 30 obiektów, powiatu grójeckiego – 29 obiektów, powiatów radomskiego, sochaczewskiego i ostrołęckiego – po 28 obiektów. Najwyższa łączna wartość podpisanych umów dotyczy samorządów z terenu: powiatu wołomińskiego – ponad 17,1 mln zł, powiatu grójeckiego – blisko 12,9 mln zł, powiatu ostrołęckiego – ponad 12,4 mln zł, powiatu łosickiego – blisko 9,3 mln zł, powiatu pruszkowskiego – blisko 8,6 mln zł.
Tylko w tym roku Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie przeprowadził nabory wniosków w obszarach infrastrukturalnym, sprzętowym i edukacyjnym. Pierwszy nabór dotyczący obiektów zbiorowej ochrony został skierowany do gmin i powiatów z województwa mazowieckiego, z wyłączeniem Warszawy. Dla stolicy kraju oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego zorganizowano odrębny nabór. W 2026 roku przeprowadzono również nabór w ramach Obszaru IV – edukacja, szkolenia oraz baza i zaplecze szkoleniowe. Samorządy mogły otrzymać wsparcie na organizację szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej skierowane głównie do pracowników urzędów i jednostek włączonych w działania lokalnie.
Pozostała część artykułu pod grafiką
Zakończył się także nabór w ramach Obszaru II – zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw. Obejmował on m.in. zakup sprzętu potrzebnego do zapewnienia mieszkańcom dostępu do wody i energii elektrycznej oraz wyposażenie i rozwój magazynów ochrony ludności i obrony cywilnej. Część samorządów realizuje już działania w ramach podpisanych umów, jednocześnie trwa ocena kolejnych wniosków o dofinansowanie. Realizacja Programu jest możliwa dzięki współpracy samorządów, wojewody mazowieckiego oraz Państwowej Straży Pożarnej, która uczestniczy w ocenie obiektów i określaniu zakresu prac potrzebnych do zapewnienia mieszkańcom odpowiedniego poziomu ochrony.
Przypomnijmy. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Ustanowiła ona jednolite ramy organizacyjne i zadaniowe systemu ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC) w Polsce. Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 został przyjęty uchwałą nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. Dokument porządkuje i finansowo wzmacnia systemowe działania państwa na rzecz bezpieczeństwa powszechnego – od budowli ochronnych, przez logistykę i edukację, po bezpieczną łączność oraz organizację Korpusu Obrony Cywilnej. Program stanowi podstawę finansowania zadań OLiOC i ukierunkowuje je na konkretne efekty w perspektywie dwóch lat (kolejne programy będą opracowywane na okres czterech lat, z ich aktualizacją po dwóch latach).
Fot. Pixabay (zdjęcie ilustracyjne)